Đầu mài Ct 60-80 Đ4 22.50.6

1. Khi lắp mũi mài Đ4 22.50.6 vào máy chạy ở vòng tua cao, tôi thấy máy bị rung lắc khá mạnh, có lúc trục bị cong. Nguyên nhân và cách khắc phục là gì?

Giải đáp: Hiện tượng rung lắc hoặc cong trục cốt 6mm khi sử dụng mũi mài có kích thước lớn như 22x50mm thường xuất phát từ yếu tố vật lý và lỗi thao tác lắp đặt:

• Nguyên nhân: Khối đá 22x50mm có trọng lượng tương đối nặng. Khi máy mài khuôn hoạt động ở tốc độ rất cao (hàng chục nghìn vòng/phút), nếu phần trục kim loại thò ra khỏi ngàm kẹp (collet) quá dài, lực ly tâm sẽ làm trục bị uốn cong vi mô, dẫn đến mất cân bằng động và gây rung lắc dữ dội, thậm chí gãy gập.

• Cách khắc phục: 1. Nguyên tắc lắp đặt: Luôn cắm sâu phần cán 6mm vào sát bên trong ngàm kẹp của máy, chỉ chừa lại khoảng cách an toàn tối đa từ 5 – 10mm. 2. Kiểm soát vòng tua: Không nên bật máy ở tốc độ tối đa ngay từ đầu. Hãy điều chỉnh tốc độ (RPM) ở mức trung bình để máy chạy đầm, êm ái rồi mới tăng dần nếu cần.

2. Phần chóp nhọn của mũi mài bị tù và mòn vát rất nhanh khi tôi ép sát vào góc chữ V. Có phải do chất lượng đá kém không?

Giải đáp: Tình trạng mòn nhanh ở phần chóp nhọn là đặc tính cơ học phổ biến của tất cả các dòng đá mài hình nón (Đ4), không phải do lỗi chất lượng đá.

• Nguyên nhân vật lý: Tại vị trí chóp nhọn nhất, đường kính viên đá gần như bằng 0. Do đó, vận tốc cắt gọt (Surface Speed) tại điểm này là thấp nhất dù trục máy quay rất nhanh. Khi vận tốc cắt không đủ nhưng người thợ lại dồn toàn bộ lực ép vào đó, các hạt mài sẽ bị nghiền nát và bong tróc thay vì cắt gọt kim loại, làm phần chóp nhanh chóng bị tù.

• Cách khắc phục: 1. Hạn chế đâm thẳng mũi nhọn theo phương vuông góc. Hãy cầm nghiêng máy để tận dụng phần sườn vát của viên đá để chà xát. Sườn đá có đường kính lớn hơn nên sẽ cắt phôi tốt hơn. 2. Nếu chóp đá đã bị tù, bạn có thể dùng dụng cụ sửa đá (Dressing Stick) chà vuốt lại theo chiều dọc để lấy lại biên dạng nón ban đầu.

3. Khi tôi mài ép sâu vào khe rãnh khuôn, phôi thép hay bị cháy xém (chuyển màu xanh/đen) và đá không “ăn” phôi nữa. Phải xử lý thế nào?

Giải đáp: Đây là hiện tượng “chai đá” (loading) và quá nhiệt cục bộ do mài trong không gian hẹp.

• Nguyên nhân: Khi mài trong rãnh hẹp, không gian tản nhiệt rất hạn chế. Nếu bạn tì đè liên tục mà không nhấc tay lên, viên đá sẽ chuyển từ trạng thái “cắt gọt” sang “cọ xát” (rubbing). Ma sát sinh ra nhiệt lượng khổng lồ làm cháy bề mặt kim loại. Đồng thời, phôi kim loại bị chảy dẻo sẽ bết dính, lấp kín các lỗ hổng giữa các hạt mài, làm đá mất đi sự sắc bén.

• Cách khắc phục: 1. Thao tác nhấp nhả: Tuyệt đối không tì chết tại một điểm. Hãy thao tác tiến – lùi liên tục để nhả phôi và tạo khoảng không cho đá tản nhiệt. 2. Làm sạch đá: Nếu bề mặt đá đã bị bết phôi kim loại màu trắng/bạc, hãy rà nhẹ viên đá qua một miếng thép vụn cứng hoặc thanh sửa đá để bóc lớp hạt cũ đi, làm lộ ra lớp hạt mài 60-80 mới và sắc bén.

4. Sau khi dùng đầu mài thô cỡ 60-80 này để phá bavia ở góc khuất, bề mặt để lại nhiều rãnh xước to. Tôi cần quy trình gì tiếp theo để làm nhẵn bóng góc đó?

Giải đáp: Độ hạt 60-80 là độ hạt thô chuyên dùng để bào mòn và phá gờ nhanh, do đó việc để lại các vết cày xước là điều hoàn toàn bình thường. Để góc mài đạt độ nhẵn mịn, bạn cần thực hiện “quy trình hạ cỡ hạt” với các vật tư có cùng hình dáng nón (Cone shape):

• Bước 1 (Làm mịn): Sau khi dùng xong đầu mài Ct 60-80 Đ4 22.50.6, hãy chuyển sang dùng đầu nhám xếp hình nón hoặc mũi mài cao su có độ hạt mịn hơn (từ 120, 240 hoặc 320) để chà bay các rãnh xước sâu.

• Bước 2 (Làm mờ): Tiếp tục rà lại bằng mũi mài nỉ xốp cứng (Unitized point) hình nón để bề mặt đồng đều.

• Bước 3 (Đánh bóng gương): Cuối cùng, dùng đầu lông cừu/nỉ trắng hình nón kết hợp với lơ đánh bóng (kem đánh bóng kim loại) chà sát vào góc chữ V để đạt độ sáng bóng hoàn hảo. Từng bước một sẽ giúp bạn không bị cháy giai đoạn và cho ra thành phẩm đẹp nhất.